Dziś obchodzimy 441. rocznicę śmierci Jana Kochanowskiego (1530–1584), jednego z najwybitniejszych twórców polskiego renesansu.
Urodzony w Sycynie, a później związany z Czarnolasem, kształcił się w Krakowie i na uniwersytetach włoskich, czerpiąc inspiracje od klasyków starożytności.
Był nie tylko poetą, ale też humanistą, tłumaczem i mężem stanu, a jego twórczość – od fraszek, przez satyry, po dramaty i treny – łączyła mądrość, humor i głęboką refleksję nad życiem.
W fraszkach Kochanowski często zwracał uwagę na ludzkie słabości, zachowując przy tym lekkość i dowcip:
Nie po to się rodzimy, abyśmy cały świat chcieli przerobić.
W satyrach krytykował próżność i fałsz społeczny:
Gdy kto się pyszni, mowa jego krótka, a czyn długi do niczego.
W „Odprawie posłów greckich” przypominał o odpowiedzialności wobec wspólnoty i wartościach, które przetrwają próby czasu:
Nie wszystek umrę ja, co w ludziach zostanie;
Nie w grobie lecz w uczynkach wieczność trwa.
Jednocześnie potrafił celebrować prostotę i codzienność:
Cnota w domu, a nie bogactwo, czyni człowieka szczęśliwym.
W dzień jego urodzin warto sięgnąć po mniej znane fragmenty utworów Kochanowskiego. Pokazują one, że poeta był nie tylko mistrzem słowa, ale też przewodnikiem po ludzkim losie, który uczy, jak żyć rozumnie, w radości z prostych rzeczy i z szacunkiem wobec innych.
→ red.
22.08.2025
• zdjęcie tytułowe: tablica pamiątkowa z klasztoru franciszkanów w Krakowie, foto: Mariusz Baryła / Gazeta Trybunalska
• więcej wspomnień „GT”: > tutaj
To w którym roku on się w końcu urodził? Na tablicy jest 32 a w artykule 30 🙂 tysiąc pięćset oczywiście.
Umiesz czytać? A rozumiesz, co czytasz? Przecież znak „+”, czyli krzyżyk, stosuje się na oznaczenie daty śmierci, nie zaś narodzin. Tej tablicy nie napisali na Wikipedii, co?
Pytanie było o rok urodzenia a nie o datę śmierci. Krzyżyk nie ma tu nic do rzeczy. Nie chcę się kłócić, ale wychodzi na to, że jednak umiem czytać. Nie martw się, ja też czasem coś za szybko skomentuję.
Słuszna uwaga. Najlepsze źródło, czyli Muzeum JK w Czarnolesie podaje datę 1530 i tego się trzymajmy. Być może inne źródła mówią o 1532 roku. Nie mamy na to wpływu. (red.)
https://muzeumkochanowski.pl/informacje,jan-kochanowski
„Cieszy mię ten rym:
„Polak mądry po szkodzie”;
Lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie,
Nową przypowieść Polak sobie kupi,
Że i przed szkodą i po szkodzie głupi”.
Też ku pamięci narodu…
NA NABOŻNĄ
Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz,
Czego się, miła, tak często spowiadasz?
Tak „ku pamięci”…