Święty Jan Paweł II pozostaje jedną z najczęściej upamiętnianych postaci w przestrzeni w Polsce. Skala obecności papieża Polaka w nazwach ulic, szkół, instytucji i miejsc publicznych nie ma w kraju odpowiednika i pokazuje, jak silnie jego pontyfikat zapisał się w symbolicznej geografii państwa.
Z dostępnych zestawień wynika, że w kraju znajduje się dziś około 800 pomników Jana Pawła II. Nie istnieje jeden oficjalny rejestr, dlatego liczba ta ma charakter szacunkowy, jednak wszystkie opracowania wskazują na podobną skalę. Najwięcej monumentów powstało po 2005 roku, czyli po śmierci papieża.
Jeszcze wyraźniej widać tę obecność w nazwach instytucji publicznych. Imię Jana Pawła II nosi ponad 1070 szkół różnego szczebla – przede wszystkim szkół podstawowych, ale także placówek ponadpodstawowych i artystycznych. Patronem papież jest również w co najmniej 91 przedszkolach oraz czterech uczelniach wyższych.
Jego imię przyjmowały także instytucje społeczne i publiczne. W Polsce działa kilkadziesiąt fundacji i niemal sto stowarzyszeń nazwanych na cześć papieża, a także placówki ochrony zdrowia i parafie. W przestrzeni miejskiej funkcjonują parki, place, ronda i skwery jego imienia – według zestawień jest to m.in. kilkanaście parków, kilkadziesiąt skwerów oraz blisko osiemdziesiąt rond.
Szczególnie widoczna jest obecność Jana Pawła II w nazewnictwie ulic. W całej Polsce znajduje się około 684 ulic jego imienia, co czyni go jednym z najczęściej upamiętnianych patronów w polskiej toponimii. Do tego dochodzą aleje i place, które dodatkowo zwiększają skalę tego zjawiska.
Honorowe obywatelstwo nadało papieżowi ponad 120 polskich miast, a jeśli uwzględnić także gminy – liczba ta sięga około trzystu samorządów. W wielu przypadkach decyzje te zapadały zarówno za życia Jana Pawła II, jak i po jego śmierci.
Łącznie imię papieża Polaka nosi dziś ponad 2300 różnych obiektów, instytucji i miejsc w Polsce. Socjologowie zwracają uwagę, że jest to fenomen bez precedensu w historii współczesnej Polski – przykład trwałego zakorzenienia postaci religijnej w świeckiej przestrzeni publicznej.
Niezależnie od zmieniających się ocen pontyfikatu i sporów obecnych w debacie publicznej, materialne ślady pamięci o Janie Pawle II pozostają jednym z najbardziej widocznych elementów polskiego krajobrazu symbolicznego.
Aby wprowadzić element lokalny, trzeba wspomnieć, że papież Polak jest honorowym obywatelem miasta, choć nigdy w czasie swojego pontyfikatu Piotrkowa nie odwiedził. Jego imię nosi niewielki park, parafia oraz przedszkole niepubliczne. Nie brakuje również pomnika świętego.
→ (kk)
16.03.2026
• zdjęcie tytułowe: pomnik papieża w parku jego imienia przy ul. Słowackiego w Piotrkowie, foto: Mariusz Baryła / Gazeta Trybunalska
Piotrkowski park im. Jana Pawła II jest główną bazą lokalnych żuli, pijaczków itd. służby nic nie robią żeby zwalczać proceder, gdzie co jakiś czas następuje wymiana pokoleniowa wyżej wymienionych…
A co ci pijaczki przeszkadzają? Siedzą sobie spokojnie, w zasadzie ledwo siedzą, krzywdy ci nie zrobią. Są ważniejsze problemy. Na przykład: cena energii dla prosumentów zmienia się co 15 minut a rozliczana jest co godzinę. Jak sprzedawca oblicza cenę godzinową? Zwykła średnia arytmetyczna? BOK nie wiem…
Papież wiecznie żywy…
Kiedyś uśmiechaliśmy się na słowną zbitkę „Lenin wiecznie żywy”. Dziś miejsce ojca rewolucji, tow. Lenina, zajął inny człowiek, bez którego w życiu ponoć obejść się nie możemy. Wczoraj (czyli w niedzielę) słuchałem jak Papież-Polak znowu przemawiał do swoich rodaków… I to dwadzieścia lat po własnej śmierci. Rodzą się tu dwa pytania. Po pierwsze, co aktualnego miał papież do przekazania 20 lat po swojej śmierci? Po drugie, dwadzieścia lat nie wystarczyło, żeby naród przyswoił sobie jego „mądre” słowa? Naprawdę, dziwne to niesamowicie. Wręcz bardzo dziwne…
Najdziwniejsze jest jednak wspomnienie, które wiąże się ze śmiercią samego Jana Pawła II. Na dzień następujący po jego śmierci, mieliśmy wyznaczony udział w spędzie dyrektorów, który miał się odbyć w pewnym znanym hotelu na dalekim południu Polski. Impreza całkiem poważna z udziałem dyrektorów dyrektorów, nie zaś dyrektorów tytularnych, kierujących zespołami złożonymi z dwóch czy trzech pracowników, których nigdy u nas nie brakowało. Impreza zapowiadała się smutno, min. z powodu obecności w niej dyrektora regionu łódzkiego, który – delikatnie mówiąc – był człowiekiem mało przyjemnym. I nie chodziło tu tylko o bzdurne wymagania oraz o totalny brak szacunku do podległych pracowników.
W Piotrkowie mieliśmy jedną ze zbiórek, bo do ludzi min. z Łodzi dosiadali się dyrektorzy z Bełchatowa, Tomaszowa czy Opoczna. Po krótkiej odprawie wyruszyliśmy w stronę Radomska i Bełchatowa, z zamiarem odwiedzenia „świętej Częstochowy”. Tam, oprócz innych atrakcji, mieliśmy zobaczyć wypasiony pomnik poświęcony zmarłemu parę godzin temu Janowi Pawłowi II. Rozrywkowa część naszej narady została odwołana, więc koledzy dyrektorzy szybko wdrożyli plan rezerwowy. Prościutki jak nie wiem co.
Kiedy dotarliśmy do Częstochowy, z pięciu wielkich autokarów, którymi podróżowaliśmy, wytoczyło się raptem sześć osób zainteresowanych zwiedzaniem papieskiej „fortecy”. Pod sam pomnik poświęcony dopiero co zmarłemu papieżowi podeszło tylko troje z nas. Reszta nie była w stanie, gdyż nerwowo szukała miejsca, w którym można było odcedzić kartofelki, albo – po prostu – nie była w stanie znaleźć drogi. Tak, nie ma co kombinować – większość była pijana w sztok. Mój Boże, jaki to straszliwy dysonans w tym całym żałobnym cyrku!!!
I to jest dla mnie miara szacunku dla zmarłego papieża, nie zaś miliony pustych słów wypowiadanych przy byle okazji przez oszalałych polskich dewotów.